Árið 2025 voru 12.900 manns á aldrinum 16-74 ára starfandi í menningu og skapandi greinum samkvæmt vinnumarkaðsrannsókn Hagstofu Íslands sem jafngildir 5,7% af íslenskum vinnumarkaði. Hlutfallið hefur lækkað um 15,2 % frá síðasta ári þegar það var 6,7%. Yfir tíu ára tímabil hefur starfandi einstaklingum í menningu og skapandi greinum fækkað um tæp 19,4 %. Á sama tíma hefur heildarfjöldi starfandi á Íslandi fjölgað um 19,5%.
Ráðningarsamband í menningu og skapandi greinum
Af þeim sem störfuðu í menningu og skapandi greinum árið 2025 voru um 60,5% launþegar, um fjórðungur var sjálfstætt starfandi, og um 15,5% voru bæði. Þessi hlutföll hafa verið nokkuð stöðug síðastliðin fimm ár. Vert er að nefna að hlutfall sjálfstætt starfandi á íslenskum vinnumarkaði er 11,6%. Á íslenskum vinnumarkaði starfa 26.200 manns sjálfstætt og af þeim starfa 3200, eða um 12,2%, í menningu og skapandi greinum.
Fjöldi þeirra sem starfa sem launþegar og sjálfstætt dróst talsvert saman á milli ára , 16,1% annars vegar og 23,8% hins vegar, á meðan fjöldi fólks starfandi í hvoru tveggja jókst um 200 eða 11,1%.
Menningarstörf og atvinnugreinar menningar
Starfandi í menningu og skapandi greinum má flokka í þrjá flokka: 1) Menningarstörf í atvinnugreinum menningar, t.d. leikari starfandi í leikhúsi, 2) önnur störf í atvinnugreinum menningar, t.d. fjármálastjóri leikhúss og 3) menningarstörf í öðrum atvinnugreinum, t.d. grafískur hönnuður hjá tæknifyrirtæki.
Í fyrsta flokknum, og jafnframt þeim stærsta, starfa um 4.900 manns, um 37,7% af heildarfjölda starfandi í menningu og skapandi greinum. Í öðrum flokknum starfa um 4.300 manns, um 33,1% af heildarfjölda, og í þriðja flokknum starfa 3.800 manns, um 29,2% af heildarfjölda.
Talsverðar breytingar voru á flokkunum á milli áranna 2024 og 2025. Fjöldi fólks starfandi í menningstörfum í atvinnugreinum menningar dróst saman um 23,4% frá síðasta ári þegar hann var 6.400. Menningarstörfum í öðrum atvinnugreinum fækkaði einnig eða um 15,5%. Fjöldinn var hins vegar stöðugari í öðrum störfum í atvinnugreinum menningar og dróst aðeins saman um 2,2% á milli ára.
Aðal- og aukastörf í menningu og skapandi greinum
Árið 2025 voru 11.200 starfandi í menningu og skapandi greinum í aðalstarfi, sem nemur um 86,8%, og um 13,2% í aukastarfi. Fjöldinn sem sinnti slíku störfum sem aðalstarf dróst saman um 18,2% frá fyrra ári, þegar 13.700 voru í aðalstarfi, á meðan eilítil aukning varð á fjölda þeirra sem sinnti þeim sem aukastarfi, um 6,3% eða um 1.600 frá árinu 2024.
Hlutfall kvenna í aukastarfi var töluvert hærra en karla en um 600 fleiri konur voru í aukstarfi í greininni eða um 15,9% af starfandi konum samanborið við 8,3% karla.
Um gögnin
Í útgefnum tölum Hagstofunnar um starfandi við menningu er byggt á skilgreiningu Eurostat (e. cultural employment). Þeir teljast starfandi við menningu sem 1) starfa við menningarstörf (samkvæmt ÍSTARF95) án tillits til atvinnugreinar, 2) starfa í atvinnugreinum menningar (samkvæmt ÍSAT08) án tillits til starfaflokka og 3) starfa alfarið við menningarstörf í atvinnugreinum menningar.
Í tölum úr vinnumarkaðsrannsókn er byggt á annars vegar starfaflokkum (ÍSTARF95) og hins vegar atvinnugreinaflokkum (ÍSAT08). Tölurnar eru því heildartölur (summa) þeirra sem eru starfandi í öllum störfum í atvinnugreinum menningar annars vegar og starfandi í menningarstörfum í öllum atvinnugreinum hins vegar. Til samanburðar eru birtar tölur yfir þá sem eru starfandi við önnur störf í öðrum atvinnugreinum.
Í tölum um starfandi í menningu samkvæmt vinnumarkaðsrannsókn eru meðtaldir allir þeir sem hafa annað hvort eða bæði auka- og aðalstarf í annað hvort eða bæði menningarstarfi og/eða atvinnugrein menningar. Hver einstaklingur er þannig talinn einu sinni þó viðkomandi sé bæði í aðal- og aukastarfi í menningu. Ef einstaklingur er í aukastarfi í menningu en aðalstarfi í öðru er hann talinn til starfandi við menningu en ekki í öðru.