Tekjur fjölmiðla árið 2024 námu 30,3 milljörðum króna, þar af voru tekjur af notendum tæpir 18,7 milljarðar króna og auglýsingatekjur 11,6 milljarðar króna. Fjölmiðlatekjur drógust saman um 3% frá fyrra ári reiknað á föstu verðlagi. Samdráttinn má rekja til 4% minni notendatekna og 2% minni auglýsingatekjur fjölmiðla. Frá 2010 hafa fjölmiðlatekjur vaxið um 4%.
Aukningin hefur verið dregin áfram af tekjum af notendum sem hafa aukist um 12% frá 2010 á sama tíma tíma og auglýsingatekjur hafa dregist saman um 8% reiknað á verðlagi ársins 2024. Fast að níu af hverjum tíu krónum af tekjum fjölmiðla runnu til fimm rekstaraðila. Hlutdeild Ríkisútvarpsins í tekjum fjölmiðla 2024 jókst lítillega á milli ára, fór úr 27% í tæplega 29%. Lætur því nærri að þrjár krónur af hverjum tíu af tekjum fjölmiðla hafi runnið til Ríkisútvarpsins.
Eftir lítilegan vöxt fjölmiðlatekna í kjölfar kórónaveirufaraldursins hafa tekjur fjölmiðla dregist saman á ný, reiknað á raunvirði. Tekjur fjölmiðla árið 2024 minnkuðu um einn milljarð króna frá fyrra ári. Lækkunina má að tveimur þriðju hlutum rekja til samdráttar í notendatekjum sem drógust saman um 746 milljónir króna milli ára og að einum þriðja til lækkunar auglýsingatekna um 262 milljónir króna. Þróun fjölmiðlatekna er sýnd í myndinni að neðan þar sem tekjur fjölmiðla 2010–2024 eru tilgreindar sem vísitala reiknuð á föstu verðlagi. Eftir nokkra tekjuaukningu fjölmiðla árin 2015–2017 hafa tekjurnar fallið um 18%. Samdráttinn má að stærstum hluta rekja til þverrandi auglýsingatekna en þær eru nú um 36% minni en þær voru árið 2016 þegar þær voru mestar og 8% minni en 2010. Ástæða samdráttar auglýsingatekna fjölmiðla er að stærstum hluta að rekja til útstreymis auglýsingafjár til erlendra aðila (sjá frétt 31. apríl 2025). Á hinn bóginn hafa tekjur fjölmiðla af notendum aukist um 16% frá 2010.
Tekjuþróunin er afar ólík eftir miðlum eins og tilgreint er í töflunni að neðan. Prentmiðlar, dag- og vikublöð og tímarit og önnur blöð hafa búið við umtalsverðan tekjusamdrátt um langt árabil. Á einum og hálfum áratug hafa tekjur dag- og vikublaða minnkað um 34%. Munar þar mestu um 35% samdrátt auglýsingatekna samanborið við tæplega 28% minni tekjur af notendum. Yfir sama árabil hefur verið um fjórðungs samdráttur í tekjum tímarita og annarra blaða. Tekjur annarra fjölmiðla jukust á sama tíma. Tekjuaukning hljóðvarps nam 23%, sjónvarps 18% og tekjur vefmiðla fast að því fjörfölduðust. Tekjur hlaðvarps hafa nífaldast á fimm ára tímabili frá 2020.
Breytt fjölmiðlaneysla almennings undanfarin ár endurspeglast að nokkru í breyttri skiptingu tekna á milli fjölmiðla eins og taflan að neðan sýnir. Árið 2024 féllu 55% tekna fjölmiðla til sjónvarps og 15% til hljóðvarps. Hlutdeild dag- og vikublaða í tekjum fjölmiðla nam 12% eða sama hlutfall og vefmiðla. Hlutdeild tímarita og annarra blaða og hlaðvarps er næsta takmörkuð í samanburði eða 3 og 2%.
Frá 2010 hefur hlutdeild dag- og vikublaða í fjölmiðlatekjum minnkað úr 27% í 12% og tímarita og annarra blaða úr 7% í 3%. Á sama tíma hefur hlutur annarra miðla í fjölmiðlatekjum aukist. Hlutur tekna fjölmiðla af notendum hefur farið vaxandi yfir nokkurt árabil samfara þverrandi tekjum af auglýsingum. Í töflunni að neðan er innbyrðis skipting fjölmiðlatekna eftir tegund sýnd frá 2010 til 2024.
Hlutur tekna fjölmiðla af notendum hefur aukist úr 57% í 62% á meðan hlutur auglýsinga af tekjum hefur fallið úr 43% í 38% eða sem nemur breytingu upp á fimm prósentustig. Misjafnt er eftir miðlum hver þróunin hefur verið í innbyrðis hlutfalli á milli notenda- og auglýsingatekna. Notendatekjur sem hlutfall af tekjum hafa aukist umtalsvert í dag- og vikublöðum á tímabilinu en mun minna í sjónvarpi og hljóðvarpi, á meðan þær hafa dregist mest saman í flokki tímarita og annarra blaða.
Af 30,3 milljarða króna tekjum fjölmiðla 2024 féllu tæpir 8,7 milljarður króna til Ríkisútvarpsins á móti 21,6 milljörðum króna til einkarekinna fjölmiðla. Hlutdeild Ríkisútvarpsins í fjölmiðlatekjum jókst um tvö prósentustig á milli ára og var 29% árið 2024. Tekjuhlutdeild Ríkisútvarpsins í útvarpi (hljóðvarp og sjónvarp) jókst um tvö prósentustig í 41%. Þar af var aukningin alfarið í tekjum sjónvarps eða úr 32% í 34% á meðan hlutdeild Ríkisútvarpsins í tekjum hljóðvarps stóð í stað á milli ára eða í 64%. Þegar horft er til lengra tímabils jókst hlutdeild Ríkisútvarpsins í tekjum fjölmiðla frá 2010 úr 24% í 29%. Á sama tíma jókst hlutur Ríkisútvarpsins í útvarpi un tvö prósentustig í 41%. Aukninguna má alfarið rekja til aukins hlutar Ríkisútvarpsins í sjónvarpi en hlutur þess í sjónvarpstekjum fór úr 31% í 34% frá 2010 til 2024 á sama tíma og hlutur þess í tekjum hljóðvarps fór úr 67% í 64%.
Aukin tekjuhlutdeild Ríkisútvarpsins á fjölmiðlamarkaði frá 2010 skýrist að meira leyti með auknum notendatekjum en auglýsingum. Á milli áranna 2010 og 2024 hækkaði hlutfall Ríkisútvarpsins í notendatekjum fjölmiðla um fimm prósentustig úr 28% í 33% á sama tíma og hlutdeild þess í auglýsingatekjum hækkaði um þrjú prósentustig fór úr 19% í 22%.
Hlutdeild Ríkisútvarpsins í auglýsingatekjum fjölmiðla jókst um eitt prósentustig á milli áranna 2023 og 2024 og fór úr 21% í 22%. Hins vegar minnkaði hlutur þess í auglýsingatekjum sjónvarps úr 57% í 53%; hlutdeild Ríkisútvarpsins í auglýsingatekjum hljóðvarps minnkaði lítillega eða úr 37% í 36%. Frá árinu 2010 hefur hlutdeild Ríkisútvarpsins í auglýsingatekjum fjölmiðla aukist um átta prósentustig í sjónvarpi úr 45% í 53% á sama tíma og hlutur þess í auglýsingatekjum hljóðvarps hefur dregist saman um sex prósentustig eða farið úr 42% í 36%.
Að teknu tilliti til tekjudreifingar á milli fjölmiðla gætir verulegar samþjöppunar á íslenskum fjölmiðlamarkaði. Af heildartekjum fjölmiðla árið 2024 runnu 88% til fimm rekstraraðila að Ríkisútvarpinu meðtöldu, 94% af notendagjöldum féllu í þeirra hlut og 79% af auglýsingatekjum.
Þegar aðeins er miðað við einkarekna fjölmiðla runnu 85% af samanlögðum tekjum til fimm rekstraraðila, 93% notendagjalda og 75% auglýsingatekna.
Um gögnin
Upplýsingar um tekjur fjölmiðla eru fengnar frá rekstraraðilum fjölmiðla til Fjölmiðlanefndar frá 2011 og úr ársreikningum. Í þeim tilfellum þegar upplýsingar frá rekstraaðilum skortir eru tekjurnar metnar út frá virðisaukaskatti og öðrum tiltækum upplýsingum. Áður birtar upplýsingar eru endurskoðaðar með aðgengi að nýjum og áður ókunnum upplýsingum.
Fjölmiðlar eru hér skilgreindir sem dag- og vikublöð, tímarit og önnur, hljóðvarp, sjónvarp, vefmiðlar og hlaðvörp. Upplýsingar um tekjur annarra miðla eru birtar í talnaefni.
Fjölmiðlatekjur eru hér skilgreindar sem tekjur fjölmiðla af sölu til notenda, þ.e. áskriftir, lausa- og þáttasala auk útvarpsgjalds sem lagt er á skattskylda einstaklinga og lögaðila sem ætlað er að standa straum af lögbundinni starfsemi Ríkisútvarpsins, og af birtingu og flutningi auglýsinga ásamt kostun. Tekjur af annarri starfsemi er ekki meðtalin né beinir styrkir stjórnvalda til einkarekinna fjölmiðla.
Upplýsingar um tekjur einstaka einkarekna fjölmiðla eru ekki gefnar upp.